Fosa das marianas

Fosa das Marianas

Letras galegas 2025

A Real Academia Galega vén de anunciar que o Día das Letras Galegas 2025 seralle dedicado a seis mulleres da Costa da Morte en representación das cantareiras e a poesía popular oral. Trátase de Adolfina e Rosa Casás Rama (Cerceda), Eva Castiñeira (Muxía) e Manuela Lema Villa e Prudencia e Asunción Garrido Ameijende, tres das cinco Pandereteiras de Mens (Malpica). As outras dúas, Adela Rey Torrado e Teresa Lema Varela, faleceron hai menos de dez anos, co cal non puideron entrar a formar parte desta candidatura colectiva que se impuxo á de Antón Tovar e á do baiés Enrique Labarta Pose.

O recoñecemento a estas seis mulleres, transmisoras da cultura popular, chega máis de medio século despois do último autor da Costa da Morte recoñecido co Día das Letras Galegas. Só Eduardo Pondal, no 1965, e Gonzalo López Abente, no 1971, recibiron polo momento tal honra, aínda que en Zas levan varios anos loitando por conseguir que se homenaxee a Labarta Pose e agardaban que o 2025, centenario da súa morte, fose o ano elixido.

O alcalde, Manuel Muíño, manifestou nun comunicado a súa ledicia pola decisión tomada pola RAG e ofreceu a súa colaboración á hora de celebrar diferentes actos na honra de Adolfina, Rosa, Eva, Prudencia, Asunción e Manuela. Tamén avanza que seguirán a traballar pola difusión da figura e da obra do escritor baiés.

Representan estas seis cantareiras «ás moitas persoas, sobre todo mulleres, que por toda Galicia coidaron, arrequentaron e transmitiron unha tradición centenaria que segue a deixar pegada nas novas xeracións», recoñecen dende a Academia, ao tempo que poñen en valor as iniciativas de recolleita que permitiron «visibilizar a enorme riqueza dunha expresión artística colectiva deostada durante séculos e ameazada polo proceso de urbanización do país», engaden.

Nunha comarca na que cada ano agroman novas entidades tradicionais, e na que os asistentes ás múltiples foliadas que se celebran durante o ano se contan por milleiros, a nova foi recibida con ledicia e satisfacción. E coa certeza de que, xunto a esas seis mulleres, serán homenaxeadas moitas outras. «É un recoñecemento ás informantes, a todas esas mulleres que levan toda a vida dedicada a preservar a tradición», comenta a concelleira de Cultura malpicá, Noelia Freijeiro.

A súa homóloga cercedense, Cristina Capelán, recoñécese sorprendida, máis chea de ledicia e decidida a organizar, dende o seu departamento, uns actos que lle fagan xustiza ás súas veciñas. «Xa normalmente facemos actividades, pero este ano intentaremos facer unhas Letras á altura destas mulleres e renderlles homenaxe, tanto a elas como ás que aínda están hoxe en día», apuntou Capelán, ao tempo que puxo en valor o traballo das entidades tradicionais que están a funcionar en Cerceda.

Nesta candidatura están incluídas as cantareiras Adolfina e Rosa Casás Rama (Cerceda), Eva Castiñeira (Muxía), Prudencia e Asunción Garrido Ameijende e mais Manuela Lema Villar. "A lingua galega continuou viva e vizosa durante séculos, malia as prohibicións e a súa desaparición do espazo oficial, porque o pobo galego a custodiou. En particular as mulleres preservaron a lingua e crearon anonimamente unha poesía popular transmitida nas cantigas das avoas ás netas, das nais ás fillas, dunhas veciñas a outras", salienta a proposta aprobada.

Cantareiras e pandeireteiras xorden no contexto das rogas, os traballos de axuda mutua entre a veciñanza da sociedade labrega, na que a conclusión desas tarefas se celebraba con música e baile. Pero cando a finais do século XIX os coros compilaron as músicas populares, a imaxe que se fixou como icona foi a do gaiteiro que, acompañado co tambor, exercía o seu oficio no espazo público, ignorando as achegas da cantareiras e pandeireteiras, relegadas á esfera privada. Por iso, aínda habendo un enorme número de mulleres que compuxeron e transmitiron cantigas populares, a maioría delas permaneceu no anonimato.

Nas últimas décadas do século XX, o traballo realizado pola musicóloga suíza Dorothé Schubarth (1944-2023) e o académico fonsagradino Antón Santamarina, autores da recolleita e edición nos anos 80 do século pasado da biblia do noso folclore, o Cancioneiro popular galego (Fundación Barrié), permitiu identificar informantes como Adolfina Casás Rama (1912-2009), Rosa Casás Rama (1913-2005), tía e sobriña naturais da Vila da Igrexa, lugar da parroquia de Cerceda.

Tamén a principios dos 80 Milladoiro subía aos escenarios a Eva Castiñeira quen, canda a súa sobriña, foi a primeira pandeireteira en actuar cun grupo folk. Antes, dende os primeiros 70, actuarían en palcos folclóricos as Pandeireteiras de Mens. A historia destas cinco mulleres foi recuperada na presente década nun libro de Beatriz Busto Miramontes editado pola Central Folque, selo que editou tamén outro volume sobre Adolfina e Rosa Casás Rama escrito por Richi Casás.

As 19 especies de peixe máis ameazadas do mundo e máis

1. Vaquita mariña (Phocoena sinus) 

A vaquita é o cetáceo máis pequeno e en maior perigo de extinción do mundo, cuxa poboación está a diminuír rapidamente debido ás actividades de pesca ilegal. A súa principal ameaza é a pesca ilegal con redes de enmalle do peixe totoaba, cuxas vejigas natatorias son moi valoradas no medicamento tradicional chinesa. A pesar dos esforzos de conservación, a vaquita enfronta un risco crítico de extinción, xa que só quedan un puñado de individuos. 

2. Peixe espátula chinés (Phosphorus gladius) 

O peixe espátula chinés, que algunha vez foi nativo do río Yangtze, agora está declarado funcionalmente extinto. A sobrepesca, a destrución do hábitat e a construción de represas, como a do Tres Gargantas, contribuíron ao declive desta antiga especie. A desaparición do peixe espátula chinés representa unha tráxica perda de biodiversidade no río Yangtze. 

3. Quenlla Anxo (Squatina squatina) 

A quenlla anxo, coñecido polo seu corpo aplanado e a súa capacidade de camuflaxe, enfronta múltiples ameazas no seu hábitat no Atlántico nororiental e o Mediterráneo. Entre as preocupacións importantes inclúense a sobrepesca, a degradación do hábitat e a captura non intencionada nas pesqueiras de arrastre de fondo e con redes de enmalle. Debido á súa baixa taxa de reprodución e vulnerabilidade ás actividades humanas, a quenlla anxo corre un alto risco de diminución da súa poboación. 

4. Bagre xigante do Mekong (Pangasianodon gigas) 

Orixinario do río Mekong, o bagre xigante do Mekong é un dos peixes de auga doce máis grandes do mundo e enfronta numerosas ameazas. A construción de represas ao longo do Mekong altera as súas rutas migratorias naturais, dificultando a súa capacidade de desova. A sobrepesca, a miúdo impulsada pola demanda do seu extenso e valioso corpo, ameaza aínda máis a supervivencia desta especie icónica. 

5. Napoleón (Cheilinus undulatus) 

O napoleón, ou napoleón, é un gran peixe de arrecife na rexión do Indo-Pacífico. Enfróntase a graves ameazas pola sobrepesca para o comercio de peixes vivos de arrecife e por ser un obxectivo para os mercados de alimentos de luxo. A especie tarda en alcanzar a madurez sexual, o que a fai susceptible á sobreexplotación, e a súa eliminación pode ter efectos en fervenza nos ecosistemas de arrecifes de coral. 

A Unión Internacional de Especies Ameazadas (UICN), estima que existen entre 10 e 20 exemplares por hectárea no seu su hábitat natural, é dicir, que a súa densidade poboacional é moi baixa.

O peixe napoleón vive en arrecifes e aliméntase de crustáceos. Está en perigo de extinción principalmente pola pesca ilegal.

Recoñécese facilmente polo seu enorme tamaño de ao redor de 200 kg de peso e máis de dous metros de lonxitude. Outra das características típicas destes peixes son as protuberancias que sobresaen da súa cabeza, algo que lles achega unha aparencia moi singular. Ademais, son de carácter pacífico e tranquilo e aliméntanse principalmente de crustáceos. Doutra banda, o peixe Napoleón é un animal hermafrodita, nace sendo femia e pódese transformar en macho durante os dous primeiros anos de vida. Esta peculiaridade é unha das causas polas que hoxe se atopa nesta temible lista. Ao ter un proceso de reprodución bastante lento e ser un peixe habitualmente peixe para a súa comercialización, na actualidade o peixe Napoleón está en perigo de extinción, e os seus exemplares seguen descendendo ano tras ano, segundo a IUCN. Unha vez máis, a sobrepesca volve ser a protagonista da situación de ameaza dos animais mariños. Este é un dos Animais raros mariños en perigo de extinción. Se interésache coñecer a estas especies raras en risco, en leste outro artigo de EcologíaVerde mostrámosche a 20.

6. Anguía europea (Anguilla anguilla) 

A anguía europea é unha especie migratoria cun ciclo de vida único que implica a desova no Mar dos Sargazos e a maduración en hábitats de auga doce europeos. A sobrepesca, a perda de hábitat e as barreiras á migración, como as represas, ameazan a súa supervivencia. A contaminación e o cambio climático afectan aínda máis a saúde e o éxito reprodutivo da anguía, o que expón desafíos adicionais para a súa conservación. 

7. Atún Vermello do Atlántico (Thunnus thynnus) 

O atún vermello do Atlántico, unha especie altamente migratoria, é buscado pola súa prezada carne, especialmente no mercado do sushi. A sobrepesca, impulsada pola alta demanda e os mercados lucrativos, diminuíu significativamente a súa poboación. As medidas de conservación inclúen cotas de pesca internacionais, monitoreo e esforzos para promover prácticas de pesca sustentable. 

8. Mero escuro (Epinephelus marginatus) 

O mero escuro, que habita no mar Mediterráneo, é unha especie de peixe de crecemento lento e vulnerable á sobrepesca. A presión pesqueira, a degradación do hábitat e as prácticas de pesca ilegal contribúen ao seu declive. Os esforzos de conservación implican o establecemento de áreas protexidas, regulacións de pesca e participación comunitaria para promover prácticas sustentables. 

9. Abulón Branco (Haliotis sorenseni) 

O abulón branco, que algunha vez foi abundante na costa de California, está en perigo crítico de extinción debido á sobreexplotación. A demanda comercial de carne e cunchas de abulón e as medidas de xestión inadecuadas provocaron importantes diminucións da poboación. As iniciativas de conservación inclúen programas de cría en cativerio e restauración do hábitat para mellorar as posibilidades de recuperación. 

10. Peixe espátula (Polyodon spathula) 

Orixinario de América do Norte, o peixe espátula habita en grandes ríos e encoros e caracterízase pola súa distintiva tribuna en forma de paleta. A sobrepesca, a degradación do hábitat e a construción de represas expoñen ameazas ás súas poboacións. Os esforzos de conservación inclúen a promoción de prácticas de pesca sustentables, a preservación do hábitat e o monitoreo continuo para garantir a supervivencia da especie.

11. O peixe Marlín 

En relación cos picudos, tres especies figuran na categoría de vulnerable: marlin azul, marlin branco e marlin raiado. O informe sinala que ?a medida que estes se sitúan na cúspide da cadea alimentaria, a súa redución poboacional pode ter importantes efectos negativos noutras especies que son fundamentais para o equilibrio do ecosistema mariño e de importancia económica como fonte de alimento?. Algúns negocios como hoteis e supermercados decidiron deixar de vender estas especies nos seus restaurantes e pescaderías co obxectivo de contrarrestar a súa desaparición. 

12. Peixe sapo coralino 

Este é un dos animais en perigo de extinción, especie endémica da illa de Cozumel (costa de México). Caracterízase polo seu rechamante colorido, pois presenta un corpo escuro cruzado de liñas máis claras, nas súas aletas loce un amarelo brillante. O seu hábitat natural son as barreiras de coral, polo que a destrución das mesmas contribuíu ao descenso da poboación do peixe sapo. Está en perigo de extinción polos problemas relacionados con coral, que é o seu hábitat, e tamén está afectado os efectos da contaminación. 

 

13. O peixe serra peite

É unha especie moi castigada na súa densidade poboacional. Habita o océano Atlántico e o mar Caribe. Mide entre 500 e 650 centímetros de lonxitude e unha das súas características máis rechamantes é a súa trompa alargada e delgada. Vive en augas doces e salgadas, pero hoxe en día considérase case desaparecido da maioría das zonas que poboaba. Está en perigo crítico de extinción tamén pola pesca indiscriminada e os cambios que foron introducidas no seu hábitat pola acción do home. Faise un cálculo estimativo de que a súa poboación decaeu nun 95% durante o últimas tres xeracións. 

 

14. O mero de Nassau 

Entre os peixes en perigo de extinción atopamos tamén ao mero de Nassau. É moi valorado pola pesca comercial e recreativa en toda a súa área de distribución, pola forte presión pesqueira provocouse fortes e graves diminucións na maioría dos países onde anteriormente abundaba de forma natural. As diminucións foron igualmente graves en zonas como as Bermudas, os Estados Unidos continentais (sur de Florida), a República Dominicana, Belice, Honduras, Xamaica, as Illas Caimán e a Virxe dos Estados Unidos. Illas. En lugares como as Illas Turcas e Caicos, o esforzo de pesca foi relativamente baixo. 

 

15. Atún vermello (Thunnus thynnus) 

O atún vermello, tamén recoñecido con outros nomes como atún común, atún vermello xigante ou atún vermello do Atlántico, ou simplemente atún, é un peixe de formidable tamaño, podendo superar o 400kg. Desde outrora, este animal orixinario do océano Atlántico e mares adxacentes, como o Mediterráneo, destacou pola súa enorme forza, velocidade e axilidade na auga. A poboación total de exemplares de atunes vermellos no océano Atlántico viuse reducida até nun 90% nos últimos anos, e no Mar Caspio e o Mar Negro xa se considera a especie extinta. A causa principal de que o atún vermello atópese ameazado e sen avistamentos de mellora débese á enorme demanda que ten esta carne, especialmente en países asiáticos, onde é considerada un manxar. A gran demanda social fai que os prezos de comercialización álcense e que os pescadores opten pola sobrepesca para obter grandes beneficios, aínda que iso supoña someter á especie á imposibilidade de reproducirse e seguir con vida. A explotación humana con fins de consumo ameaza gravemente á especie. Polo que, se seguimos a este ritmo, o espectacular atún vermello podería desaparecer definitivamente das augas do planeta en tan só uns anos. 

 

16. Orellán (Mola mola) 

O orellán, ou tamén chamado mola mola, é mundialmente coñecido por ostentar o titulo ao peixe máis pesado do planeta. Pode chegar a superar a tonelada de peso e medir até 3,5 metros de longo. Impresionante, verdade? Do seu físico tamén sorprende a súa forma aplanada e ovalada, sen cola e con grandes aletas. En canto ao seu hábitat, o orellán vive en mares e profundidades de augas tropicais e tépedas dos océanos Atlántico, Pacífico e mesmo Índico, onde se alimenta de gran variedade e cantidade de comida: medusas, moluscos, crustáceos, vermes, etc. Desgraciadamente, este peixe tan singular esta clasificado en estado de vulnerabilidade segundo a IUCN. Algunhas das ameazas que atravesa céntranse na pesca accidental e a comercialización da súa carne nalgúns mercados de Xapón, Corea e Taiwan. 

 

17. Peixe betta (Betta splendens) 

Os peixes betta ou peixes loitadores Siam son moi rechamantes e con aparencia elegante. As súas vibrantes cores, que poden variar entre verdes, azuis, grises, vermellos e marróns, xunto coas súas vistosas aletas valéronlle un prezado espazo nos acuarios de multitude de países. Con todo, o peixe betta é naturalmente nativo da Conca do Mekong de Tailandia, Laos, Cambodia e Vietnam, e os seus hábitos de alimentación poden ser omnívoros ou herbívoros. O peixe loitador siam mide ao redor de 6,5 centímetros, aínda que son algo maiores as exemplares femias. Ademais, hai que destacar o seu carácter territorial, principalmente no caso dos machos, quen poden chegar a ser agresivos. A lista vermella da IUCN describe a situación deste peixe en estado de vulnerabilidade, con tendencia a decrecer, o que o deixa preto do perigo de extinción en estado salvaxe. Como é lóxico, a comercialización desta especie dada a alta demanda para expolos en acuarios supón un grave perigo para estes peixes. Ademais, outras causas, como a destrución do seu hábitat natural nos ecosistemas acuáticos pola contaminación das súas augas, está a reducir alarmantemente a posibilidade de alimentación e reprodución da especie. Peixe betta (Betta splendens) Os peixes betta ou peixes loitadores Siam son moi rechamantes e con aparencia elegante. As súas vibrantes cores, que poden variar entre verdes, azuis, grises, vermellos e marróns, xunto coas súas vistosas aletas valéronlle un prezado espazo nos acuarios de multitude de países. Con todo, o peixe betta é naturalmente nativo da Conca do Mekong de Tailandia, Laos, Cambodia e Vietnam, e os seus hábitos de alimentación poden ser omnívoros ou herbívoros. O peixe loitador siam mide ao redor de 6,5 centímetros, aínda que son algo maiores as exemplares femias. Ademais, hai que destacar o seu carácter territorial, principalmente no caso dos machos, quen poden chegar a ser agresivos. A lista vermella da IUCN describe a situación deste peixe en estado de vulnerabilidade, con tendencia a decrecer, o que o deixa preto do perigo de extinción en estado salvaxe. Como é lóxico, a comercialización desta especie dada a alta demanda para expolos en acuarios supón un grave perigo para estes peixes. Ademais, outras causas, como a destrución do seu hábitat natural nos ecosistemas acuáticos pola contaminación das súas augas, está a reducir alarmantemente a posibilidade de alimentación e reprodución da especie. 

 

18. Quenlla balea (Rhincodon typus) 

Con arredor de 12 metros de lonxitude, a quenlla balea é, sen dúbida, o peixe máis grande de todo o planeta. O seu hábitat natural esténdese por océanos e mares de augas cálidas, aínda que tamén se avistaron especímenes en augas máis frías. Ademais do seu tamaño, chama a atención o seu ventre branco e o seu dorso grisáceo cheo de lunares e liñas de cores esbrancuxadas. Este patrón é único en cada exemplar. Aliméntase de algas, krill, fitoplancto e necton, aínda que a miúdo pode comer crustáceos, luras e bancos de peixes de pequenos tamaños. No entanto, a pesar das súas dimensións, a especie non supón ningún perigo para os humanos. De feito, móstranse juguetones e cariñosos cos mergulladores. Aínda que o número total de exemplares descoñécese, segundo a lista vermella da IUCN este precioso peixe tamén se atopa en estado de ameaza. O principal motivo polo que a especie se coa nesta lista é a pesca industrial, polo que numerosas restricións velan na actualidade pola seguridade da especie mediante a prohibición e penalización da súa pesca, importación, exportación ou venda de quenllas balea.

 

19. Peixe gato xigante (Pangasianodon gigas) 

O peixe gato xigante, peixe gato do Mekong ou siluro xigante do Mekong é un peixe de auga doce, concretamente do Río Mekong, onde, con sorte, aínda poden atoparse algúns exemplares. Como o seu nome xa deixa intuír, trátase dun peixe de enorme tamaño, ao redor dos 3 metros de longo e 300 quilos. Isto levoulle a conseguir o titulo do peixe de auga doce máis grande do mundo. Herbívoro en idade adulta, o peixe gato xigante é caníbal durante os seus primeiros meses de vida, ademais de alimentarse de zooplancton. Ademais, trátase do animal con máis dentes do mundo, pois ten máis de 9.000. 

En canto ao seu estado de conservación, este peixe está catalogado en perigo crítico de extinción pola IUCN, polo que a especie podería darse por extinta nos próximos anos. De feito, calcúlase que non quedan máis de 90 exemplares en todo o río. 

A presa hidroeléctrica construída en Mekong en 1994 é unha das protagonistas da triste situación que vive o peixe gato xigante. Isto provocou unha diminución importante na calidade da auga. Tamén destaca, como de costume, a sobrepesca. A pesar da súa prohibición, estes peixes seguen sendo a miúdo capturados. Outras especies de peixes en perigo de extinción 

 

Para terminar de mencionar algunhas das especies de peixes en perigo de extinción en todo o mundo, deixamos aquí máis nomes comúns e científicos: 

• Raia común europea, noriega ou raia norueguesa (Dipturus batis) Raia pelágica (Pteroplatytrygon violácea)  
• Mantarraya ou manta xigante (Manta birostris)  
• Esturion común (Acipenser sturio) 
• Anguía europea (Anguilla anguilla) Peixe espada (Xiphias gladius) 
• Quenlla martelo (Sphyrna mokarran) Quenlla Mako (Isurus oxyrinchus) 
• Quenlla boquiancho ou quenlla de boca ancha (Megachasma pelagios) 
• Quenlla de Tailandia (Pangasius sanitwongsei) 
• Quenlla do Ganges (Glyphis gangeticus) 
• Marrajo carite, marraxo negro ou marraxo de aleta longa (Isurus paucus) 
• Peixe tigre Goliat (Hydrocynus vittatus)  
• Atún do sur (Thunnus maccoyii) 
• Salmón chinook (Oncorhynchus tshawytscha)  
• Pijota, pixota, pescada europea ou pescada (Merluccius merluccius)  
• Pardilla ou boga de boca arqueada (Iberochondrostoma lemmingii) 
• Peixe espátula chinés (Psephurus gladius)  
• Neolebias en bandas (Neolebias lozii) Samarugo (Valencia hispánica)  
• Carpione do lago Garda ou carpione (Salmo carpio) 
• Troita steelhead (Oncorhynchus mykiss) 
• Troita apache (Oncorhynchus apache) 
• Troita de Turquía (Salmo platycephalus)  
• Celacanto de Comores ou comorense (Latimeria chalumnae)  
• Totoaba (Totoaba macdonaldi)  
• Preñadilla (Astroblepus ubidiai)

Animais mariños máis grandes do mundo

Balea azul

A balea azul é o animal máis grande do planeta Terra, e na actualidade é unha das especies máis afectadas polas prácticas do ser humano. Na idade adulta mide entre 24 e 26 metros e pode alcanzar as 120 toneladas de peso. Habita en todos os océanos e é un animal migratorio. Un dos datos máis rechamantes sobre a balea azul é que os seus cantos se poden ouvir a 1.500 quilómetros de distancia.

Cachalote

O cachalote é un dos animais mariños máis grandes que existen. Un cetáceo que se atopa en todos os océanos do mundo excepto no océano Árticou. Mide entre 16 e 20 metros e pode pesar ata 57 toneladas. É capaz de mergullarse a tres quilómetros de profundidade e a capa de graxa debaixo da pel ten ata 35 centímetros de grosor. O cachalote é carnívoro e as luras son a súa principal fonte de alimentación .

Elefante mariño do sur

O elefante mariño do sur ten un corpo grande e robusto. Presenta un gran dimorfismo sexual xa que os machos son moito máis grandes que as femias: eles chegan ao seis ou sete metros de lonxitude e os 4.000 quilos de peso, mentres que elas miden entre tres e catro metros e pesan 800 quilos. Pode mergullarse a 1,3 quilómetros de profundidade e aliméntase de presas medianas e grandes.

Lura xigante

A lura xigante é un dos animais máis curiosos que existen. Trátase dun molusco cefalópodo que conta cunha gran cabeza alargada. Mide entre 10 e 13 metros de lonxitude, aínda que se acharon exemplares de 20 metros. Vive en todos os océanos do planeta Terra, aínda que as poboacións son menos abundantes en climas fríos e tropicais. Aliméntase de camaróns, peces e outras luras.

Quenlla balea

E, por último, a quenlla balea. Trátase do peixe máis grande do mundo e as principais poboacións atópanse en México e Filipinas. Vive en océanos e mares cálidos e pode chegar a pesar máis de 34 toneladas e medir ata 12 metros. Non é unha especie carnívora, senón que se alimenta basicamente de plancto.

8 peixes abisais brutais

Os 5 monstros mariños máis grandes do mundo

As máis espeluznantes criaturas do fondo mariño

5 incribles animais bioluminiscentes que emiten a súa propia luz

Tanto nas profundidades do mar como nos desertos, existen animais bioluminiscentes que poden producir a súa propia luz natural.

As dunas máis quentes dos desertos africanos e as profundidades máis recónditas dos océanos comparten un elemento en común: ambos esconden animais bioluminiscentes. A pesar de que ambos os ecosistemas distan moito de compartir condicións ambientais similares, é unha realidade que dan fogar a celenterados, mamíferos, lagartijas e bestas microscópicas que emiten a súa propia luz.

Xa sexa como mecanismo de defensa, elemento de comunicación cos seus pares, estratexia de distracción para os seus depredadores ou como parte do seu rito sexual, estes animais teñen a capacidade de revestirse de tons distintos na escuridade. Estes son algúns deles:

Medusa arco iris

Exemplar de medusa arco iris atopado en Tansania. Foto: EcuRed

Este celenterado foi avistado por primeira vez en 2013, nas proximidades das costas de Tasmania. A diferenza doutras especies similares, a Medusa arco iris ten a capacidade de irradiar toda a gama de cores na súa potencia bioluminiscente.

De maneira xeral, miden aproximadamente 13 centímetros. O 95 % da súa constitución química é auga. A pesar da súa impresionante capacidade lumínica, é un animal moi débil: basta o rozamento dunha rede de pesca común para destruílas por completo. Sábese que emite luz unicamente cando sente en perigo, a maneira de «un berro de auxilio«.

Plancto

Foto: Getty Images

É común que nas praias virxes percíbase un brillo azul sobre as ondas, particularmente potente nas noites. Os responsables desta manta de luz natural son unha especie de plancto microscópica, cuxa bioluminiscencia actívase co movemento natural da auga.

A luz emitida, novamente, é un mecanismo de defensa. Cando entra en contacto con auga en movemento, considera que está a ser atacado por algunha especie máis grande. Por esta razón, emite un escintileo curto, para confundir ao seu depredador antes de que poida comerllo.

Ornitorrinco

Foto: Getty Images

O ornitorrinco espertou a curiosidade de científicos e biólogos mariños por ser un animal difícil de entender. Ademais de ser venenoso, é un dos mamíferos que pon ovos. Aínda por riba, recentemente descubriuse que é un dos poucos animais bioluminiscentes que habita arroios no leste de Australia.

Gecko de Namibia

Foto: Getty Images

Nas profundidades máis inaccesibles para a vida humana do deserto de Namibia, a vida efervesce en tonalidades distintas. Recentemente, o achado dun gecko con franxas neón que brillan na escuridade captou a atención da comunidade internacional.

A fluorescencia inherente a este gecko de Namibia prodúcese cando o animal entra en contacto coa luz que a Lúa reflicte do Sol. É capaz de absorbela, para logo emitir unha lonxitude de onda máis longa a partir de secreciones químicas na súa pel, situándoo como un dos escasos animais bioluminiscentes do deserto.

Lura luciérnaga

Vista longitudinal de lura luciérnaga. Foto: Reino Animalia

Esta especie pertence á familia Enoploteuthidae, e é o único que pode emitir a súa propia luz. Xeralmente habita no Océano Pacífico Occidental, a uns 300 metros de profundidade. En cada un dos seus tentáculos, ten un órgano específico para producir bioluminiscencia de maneira natural.

Este é un mecanismo para atraer aos peixes pequenos dos que se alimenta. Hipnotizados pola luz en lugares completamente afastados do Sol, é unha trampa natural para poder comerllos. De maneira xeral, non superan os 7 centímetros de longo, e ten a capacidade de acender o seu corpo enteiro.

14 criaturas que viven no fondo do mar e que che porán os pelos de punta

Se as quenllas, medusas e baleas fan que che dea medo entrar ao mar, é porque nunca nadaches en augas máis profundas. Aí escóndense algunhas das criaturas máis feas, estrañas e incómodas de ver que che poidas imaxinar. Conozcámoslas!

#1 Peixe Dragón

Pódelo atopar (oxalá non) a 2 quilómetros de profundidade no mar. Cando é pequeno vive na superficie, pero unha vez que desenvolve a habilidade de producir luz en por si, baixa a esconderse.

Esta propiedade tan interesante, chamada bioluminiscencia, vala a atopar noutros animais desta lista.

#2 Lura vampiro

Costa traballo afacerse á súa imaxe, afortunadamente non sobe á superficie do océano moi seguido.

Proporcionalmente co seu corpo, é o animal cos ollos máis grandes de todo o planeta. Chámaselle "vampiro" pola forma de capa que teñen as súas tentáculos e pola súa cor vermella sangue.

#3 Quenlla anguía

A súa aparencia primitiva fai que nos lembre a un fósil vivente. Polo menos iso apréciase nas poucas fotos que puideron tomarlle, xa que vive entre 150 e 1500 metros de profundidade.

Habita no Océano Atlántico e tamén no Pacífico, e é dono dunha dentadura con máis de 300 afiados cabeiros.

#4 Cangrexo xigantes xaponés

Este animal está para morrerse de medo. Basta con dicir que de pata a patas adoita medir 5 metros e medio, e alcanza un peso de 19 quilos, así que é máis grande que o teu can.

Aínda por riba, este súper cangrexo ten a capacidade de rexenerar as súas patas; aínda que se non puidese arranxaríallas bastante ben con só cinco do oito.

#5 Quenlla trasgo

É unha especie que parece sacada dun conto de horror ou dun laboratorio científico onde se estaba levando a cabo unha mutación.

Ademais do seu enorme corno e as súas mandíbulas listas para matar, este arrepiante escualo ten a pel semitransparente, así que se te fixas ben podes ver as súas entrañas desde fóra. Diack…

#6 Peixe lobo

Recibe este nome grazas aos seus filosos cabeiros, xa que ten seis armas mortais na boca e outras tantas no interior da garganta.

Outra das súas características distintivas é o seu corpo parecido ao dunha anguía, que mide máis de metro e medio de longo. Todo un fenómeno, non crees?